บริการล้างท่อแอร์และทำความสะอาดท่อลมสำหรับอาคาร

ท่อลมในระบบปรับอากาศมีหน้าที่ต่างกัน ทั้งท่อลมส่ง ท่อลมกลับ ท่อลมอากาศดี และท่อระบาย แต่ละระบบอาจมีฝุ่น เศษวัสดุ ความชื้น หรือสิ่งสะสมไม่เหมือนกัน การเห็นฝุ่นที่หัวจ่ายเพียงจุดเดียวจึงยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าต้องล้างทั้งระบบ หรือเลือกวิธีทำความสะอาดได้ทันที

VENTCLEAN Thailand เริ่มจากการระบุระบบ พื้นที่ที่ระบบให้บริการ เส้นทางท่อ จุดเปิด และข้อจำกัดของอาคาร ก่อนกำหนดขอบเขต วิธีควบคุมฝุ่น เกณฑ์ตรวจรับ และช่วงหยุดระบบ

ระบบท่อลมที่ประเมินได้

• ท่อลมส่งอากาศเย็นหรืออากาศปรับสภาพ
• ท่อลมกลับเข้าสู่ AHU หรือเครื่องปรับอากาศ
• ท่อลมอากาศดีและระบบเติมอากาศภายนอก
• ท่อระบายอากาศทั่วไปของอาคาร
• grille, diffuser, return grille และ plenum ที่อยู่ในขอบเขต
• branch duct และ main duct ที่มีจุดเข้าถึงเพียงพอ

ระบบดูดควันครัวที่มีคราบไขมันต้องใช้ขอบเขตและวิธีเฉพาะ จึงแยกไปยัง บริการทำความสะอาดฮูดและท่อดูดควัน ส่วนระบบที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการผลิต ฝุ่นเฉพาะ หรือไอสาร ให้ประเมินใน บริการทำความสะอาดระบบระบายอากาศโรงงาน

เหตุใดต้องแยกระบบก่อนทำความสะอาด

ท่อลมแต่ละชนิดไม่ได้มีความเสี่ยงเหมือนกัน ท่อลมส่งอาจเชื่อมกับ coil และ filter ส่วนท่อลมกลับอาจรับฝุ่นจากพื้นที่ใช้งาน ท่อลมอากาศดีอาจรับฝุ่นและความชื้นจากภายนอก และท่อระบายอากาศอาจมีสิ่งสะสมจากกิจกรรมของพื้นที่

ก่อนเสนอขอบเขต ควรยืนยัน:

1. AHU หรือเครื่องที่ต้นทางและปลายทาง
2. พื้นที่ที่ระบบให้บริการ
3. main duct, branch, grille และ diffuser
4. ตำแหน่ง access panel และส่วนที่เข้าถึงไม่ได้
5. วัสดุท่อ liner ฉนวน และ seal ที่มองเห็นได้
6. filter, coil, drain และสภาพความชื้นที่เกี่ยวข้อง
7. ชั่วโมงใช้งานและช่วงหยุดระบบ
8. ข้อกำหนดด้านฝุ่น เสียง น้ำ และการเข้าพื้นที่

สัญญาณที่ควรเริ่มจากการตรวจ

• พบฝุ่นสะสมซ้ำที่ grille หรือ diffuser
• มีกลิ่นเมื่อเริ่มระบบหรือในบาง zone
• มีงานก่อสร้าง ปรับปรุง หรือฝุ่นจากกิจกรรมใกล้ระบบ
• พบเศษวัสดุใน plenum หรือช่องเปิด
• filter เสียหาย ใส่ไม่แน่น หรือมีช่องรอบกรอบ
• มีร่องรอยน้ำ ความชื้น หรือฉนวนเสียหาย
• ต้องการตรวจรับระบบก่อนส่งมอบหรือกลับมาใช้งาน

อาการเหล่านี้ไม่ได้พิสูจน์ว่าทั้งระบบสกปรก หรือว่าการล้างท่อลมจะแก้ปัญหาทั้งหมด ต้องตรวจ filter, coil, drain, แหล่งความชื้น การรั่ว และการใช้งานพื้นที่ร่วมกัน

ขั้นตอนการวางแผนงาน

1. รับข้อมูลระบบ

รับแบบ as-built หรือ schematic ที่มี รหัส AHU พื้นที่ใช้งาน ภาพ grille จุดเปิด ห้องเครื่อง และประวัติ filter/งานก่อสร้าง หากไม่มีแบบ ให้เริ่มจากรายการเครื่องและเดินตรวจเส้นทางที่เข้าถึงได้

2. แบ่ง zone และจุดตรวจ

แบ่งระบบตาม AHU ชั้น พื้นที่ หรือ branch เพื่อให้การเปิดระบบ การเก็บฝุ่น ภาพก่อน–หลัง และการส่งมอบอ้างอิงตำแหน่งได้ ไม่ใช้ภาพที่ไม่ทราบจุดเป็นหลักฐานของทั้งระบบ

3. เลือกวิธีตามวัสดุและสิ่งสะสม

วิธีอาจรวมการดูดเก็บ การใช้แปรงหรืออุปกรณ์กล การใช้ลมควบคุม และการเช็ดส่วนที่เข้าถึงได้ ทั้งนี้ต้องพิจารณา liner ฉนวน damper sensor และอุปกรณ์ที่อาจเสียหายจากแรงหรือความชื้น

4. ควบคุมการแพร่กระจาย

กำหนดจุดดูดเก็บ การปิดแยก zone การป้องกันเครื่องตรวจจับ พื้นที่ใช้งาน และเส้นทางขนอุปกรณ์ เพื่อไม่ให้ฝุ่นที่ถูกทำให้หลุดกลับเข้าสู่ห้องหรือส่วนอื่นของระบบ

5. ตรวจรับและคืนระบบ

ตรวจจุดที่กำหนด ล้าง grille/diffuser ที่รวมในขอบเขต ปิด access panel ตรวจว่าไม่มีเครื่องมือหรือวัสดุค้าง และให้ผู้รับผิดชอบอาคารอนุมัติการเริ่มระบบตามขั้นตอนของสถานที่

สิ่งที่ต้องระบุในใบเสนอราคา

• รหัสระบบและ zone ที่รวม
• จุดเริ่ม–สิ้นสุดของท่อ
• main duct, branch, grille, diffuser และ plenum ที่รวม
• จำนวน access panel ที่มีและที่ต้องเพิ่ม
• วิธีทำความสะอาดและการเก็บฝุ่น
• การป้องกันอุปกรณ์และพื้นที่
• งานกลางคืน งานบนที่สูง หรือการเปิดฝ้า
• จุดภาพก่อน–หลังและรูปแบบรายงาน
• ส่วนที่เข้าถึงไม่ได้และข้อจำกัด
• งานซ่อม การวัด filter และงาน AHU ที่รวม/ไม่รวม

ราคาที่ต่างกันอาจเกิดจากขอบเขตต่างกัน ไม่ควรเปรียบเทียบจากความยาวท่อหรือยอดรวมเพียงอย่างเดียว

งานที่ไม่รวมโดยอัตโนมัติ

• ซ่อมหรือเปลี่ยนท่อ ฉนวน liner seal และ support
• เพิ่ม access panel งานตัด งานเชื่อม และงานฝ้าโดยไม่มีขอบเขต
• ปรับสมดุลลม damper VAV BMS หรือ control
• ซ่อม AHU fan motor coil drain และระบบไฟฟ้า
• ทดสอบเชื้อจุลชีพ คุณภาพอากาศ หรือรับรองความสะอาด
• จัดการ asbestos วัสดุอันตราย หรือสิ่งปนเปื้อนที่ไม่ทราบชนิด
• งานในพื้นที่อับอากาศหรือพื้นที่วิกฤตที่ไม่มีแผนเฉพาะ

หากพบความเสียหาย ความชื้น หรือวัสดุที่ต้องประเมินเพิ่มเติม ให้บันทึก หยุดในจุดที่เกี่ยวข้อง และขออนุมัติก่อนขยายงาน

รายงานหลังงานควรมีอะไร

• แผนผังหรือรายการ zone ที่ทำจริง
• วันที่ เวลา และช่วงหยุดระบบ
• จุดเข้าถึงและวิธีที่ใช้ในแต่ละส่วน
• ภาพก่อน–หลังที่ระบุตำแหน่งได้
• ส่วนที่ไม่ได้ทำหรือเข้าถึงไม่ได้
• สภาพ liner ฉนวน seal damper และความชื้นที่พบ
• ของเสียและการคืนพื้นที่
• ผู้ส่งมอบและผู้ตรวจรับ

ข้อมูลที่ช่วยให้ประเมินได้แม่นยำ

• จังหวัดและประเภทอาคาร
• จำนวน AHU และพื้นที่ที่แต่ละเครื่องให้บริการ
• แบบท่อลมหรือภาพเส้นทางที่มี
• ชั้น zone และจำนวน grille/diffuser โดยประมาณ
• อาการ เหตุผลที่ต้องการตรวจ หรือประวัติงานก่อสร้าง
• ประวัติ filter และการบำรุงรักษา
• เวลาหยุดระบบและข้อจำกัดพื้นที่
• รูปแบบรายงานหรือเอกสารจัดซื้อที่ต้องใช้

CTA: ส่งแบบและภาพระบบท่อลมเพื่อขอประเมิน ผ่าน LINE หรืออีเมล โดยไม่ต้องเปิด panel หรือขึ้นที่สูงเพื่อถ่ายภาพหากไม่ปลอดภัย

คำถามที่พบบ่อย

ต้องล้างท่อลมทุกครั้งที่เห็นฝุ่นที่หัวจ่ายหรือไม่

ไม่ควรสรุปทันที ควรตรวจแหล่งฝุ่น filter ช่องรั่ว พื้นที่เหนือฝ้า และสภาพภายในท่อในจุดตัวอย่างก่อนตัดสินใจขอบเขต

ล้างเฉพาะ grille และ diffuser ได้หรือไม่

ทำได้เมื่อเป็นขอบเขตเฉพาะ แต่ต้องรายงานว่าไม่ได้ตรวจหรือทำความสะอาดท่อด้านใน และไม่ใช้ผลดังกล่าวแทนการยืนยันสภาพทั้งระบบ

ทำความสะอาดท่อลมแล้วคุณภาพอากาศจะดีขึ้นแน่นอนหรือไม่

ไม่ควรรับรองโดยไม่มีข้อมูล คุณภาพอากาศขึ้นกับอากาศภายนอก แหล่งกำเนิด การกรอง ความชื้น อัตราระบายอากาศ แรงดัน และการใช้งานพื้นที่หลายปัจจัย

ต้องทำพร้อม AHU หรือไม่

ขึ้นกับสภาพและสาเหตุ หาก filter, coil, drain หรือ fan เป็นแหล่งปัญหา การล้างท่ออย่างเดียวอาจไม่พอ ควรแยกขอบเขต AHU และท่อลมให้ชัดเจน

ใช้เวลานานเท่าไร

ขึ้นกับจำนวน zone ความยาวและขนาดท่อ access ความสูง ชั่วโมงเข้าอาคาร การป้องกันพื้นที่ และเกณฑ์รายงาน ต้องประเมินจากระบบจริงก่อนกำหนดเวลา